Tips & Advies

Een ongeveegde schoorsteen is duurder dan je denkt

· 5 min leestijd

Het is weer zover: de verwarming staat aan, de houtkachel brandt de eerste avonden van het jaar en niemand denkt aan de schoorsteen tot er iets misgaat. Toch is dit precies het moment waarop het wel of niet laten vegen van je schoorsteen het verschil maakt tussen een gezellige avond bij het vuur en een paniekerig telefoontje naar 112.

Waarom nu juist het moment is

Uit onderzoek van Vereniging Eigen Huis onder 1.008 huiseigenaren, gepubliceerd op 5 oktober 2026, blijkt dat 63 procent de woning nog niet volledig heeft voorbereid op het stookseizoen. Slechts 29 procent heeft de verwarming getest, 44 procent checkte de waterdruk en maar 16 procent ontluchtte de radiatoren. Jan Roelof Hoving, bouwtechnisch specialist bij Vereniging Eigen Huis, verklaart dat wel: "Veel mensen controleren hun verwarming pas als het echt koud wordt."

Diezelfde achteloosheid geldt voor de schoorsteen. Die zit vaak letterlijk uit het zicht, dus je vergeet hem tot de eerste geur van rook door de kamer trekt. Terwijl je nu, voor de kou goed doorzet, nog rustig een afspraak kunt maken.

Dit broeit er in een vuile schoorsteen

Elke keer dat je hout stookt, slaat er een beetje roet en creosoot neer in het rookkanaal. Creosoot is een brandbare, teerachtige laag die ontstaat door onvolledige verbranding van hout. Volgens de ANWB ontstaat een schoorsteenbrand meestal door een combinatie van factoren: nat of slecht gedroogd hout dat veel rook en roetvorming geeft, een vuur dat te weinig lucht krijgt waardoor het dooft en meer aanslag achterlaat, en simpelweg onvoldoende onderhoud waardoor roet en creosoot zich jarenlang opstapelen.

Je kunt zelf al veel zien aan de rook die uit je schoorsteen komt. Witte rook duidt op een gezonde verbranding, terwijl zwarte rook wijst op een onvolledige verbranding en dus meer aanslag in het kanaal. Stook daarom altijd droog hout met een vochtgehalte onder de 20 procent, en nooit geverfd of geïmpregneerd hout of afvalpapier. Dat laatste geeft namelijk extra agressieve neerslag die zich hardnekkig aan het kanaal hecht.

Een vuile schoorsteen hangt ook samen met een ander risico waar veel mensen niet aan denken: koolmonoxide. Uit het onderzoek van Vereniging Eigen Huis blijkt dat 36 procent van de huiseigenaren geen werkende koolmonoxidemelder in huis heeft, terwijl dat juist bij een haard of houtkachel een verstandige investering is. Een paar euro voor een melder is niets vergeleken met wat het je kan opleveren als de afvoer een keer onvoldoende trekt.

Hoe vaak het moet en wie het mag doen

De ANWB adviseert om de schoorsteen minimaal één keer per jaar te laten vegen door een erkend schoorsteenveger, bij voorkeur vlak voor of aan het begin van het stookseizoen. Stook je veel, bijvoorbeeld meerdere keren per week in de winter, dan is vegen halverwege het seizoen geen overbodige luxe. Een erkende veger controleert tegelijk het rookkanaal op scheuren, verstoppingen en vogelnesten, wat je zelf vanaf de grond nauwelijks kunt beoordelen.

Woon je in een tussenwoning of heb je een gedeelde schoorsteen met de buren? Dan is het sowieso verstandig om even af te stemmen wie wanneer veegt, want aanslag in jouw kanaal kan ook rookoverlast bij de buren veroorzaken. Check voor de zekerheid ook gelijk de rest van je installatie: in onze jaarlijkse checklist voor woningonderhoud staat precies welke controles elk jaar terugkomen, van dakgoten tot cv-ketel.

Je verzekering checkt mee of je het deed

Een slecht onderhouden schoorsteen raakt niet alleen je portemonnee via een duurdere reparatie. Het raakt ook je verzekering. De ANWB stelt het zo: schade door brand in de schoorsteen valt onder de opstalverzekering, maar alleen als je de schoorsteen jaarlijks deskundig hebt laten vegen en er geen sprake is van achterstallig onderhoud aan de haard of kachel. Kun je dat niet aantonen, dan kan de verzekeraar bij een schoorsteenbrand alsnog weigeren uit te keren.

Bewaar daarom het bonnetje of de factuur van de schoorsteenveger. Dat simpele papiertje is je bewijs als het misgaat. Veel mensen denken pas aan die bewijslast op het moment dat het al te laat is.

Gaat het toch mis en vat de schoorsteen vlam, blus dan nooit met water. De stoom die daardoor ontstaat kan het metselwerk doen scheuren of zelfs een kleine explosie veroorzaken. Doof het vuur in de haard of kachel met een emmer zand, sluit de luchttoevoer en bel direct 112.

Dit regel je deze week nog

Je hoeft niet meteen je hele huis winterklaar te maken, maar de schoorsteen hoort wel bovenaan dat lijstje. Bel een erkend bedrijf, vraag naar een veging met visuele inspectie van het rookkanaal, en bewaar de factuur bij je verzekeringspapieren. Terwijl je daarmee bezig bent, is het ook slim om even te kijken naar hoe je vocht en schimmel voorkomt nu het stookseizoen begint, want een slecht geventileerd huis met een volle houtkachel is een combinatie die je juist in de winter opbreekt.

Het kost je een belletje en misschien veertig euro. De avond dat je gewoon rustig bij een knapperend vuur kunt zitten, zonder dat ergens in je achterhoofd die lucht van brandende aanslag opspeelt, is dat geld meer dan waard.

M
Geschreven door Maarten de Groot Wonen & klussen schrijver

Maarten is timmerman van beroep en klussexpert uit passie, die precies weet hoe je een mancave bouwt die ook door je partner wordt goedgekeurd, want dat is de echte uitdaging. Hij leerde het vak van zijn vader, die hem op zijn zesde al een hamer in handen drukte en zei dat hij maar moest uitzoeken hoe een vogelhuisje in elkaar zat. Sindsdien heeft hij alles gebouwd, van complete dakkapellen tot een geheim whiskybar-kastje dat eruitziet als een gewone boekenkast. Hij schrijft over verbouwen en inrichten met de nuchterheid van iemand die weet dat elk klusproject minstens twee keer langer duurt dan je denkt. Zijn eigen huis is een eeuwig werk in uitvoering, maar zijn vrouw zegt dat ze het inmiddels charmant vindt.